Edirne’de Süpürgeciler Teknolojiye Direniyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

EDİRNE’de, kentin simgesi, en eski el sanatlarından süpürgeciliği 53 yıldır sürdüren Hamdi Gaspar (75), teknolojiye yenik düşen mesleğini yaşatmaya çalışıyor. Kentte 30 yıl öncesine kadar 300 ustanın çalıştığı ‘Süpürge Borsası’nda, bugün geriye 20 usta kaldığını söyleyen Gaspar, “O günlerde burası bacasız fabrika üzereydi. O vakitler bu bölümde bin kişinin üzerinde çalışan vardı. Şu anda 10 tane firma var, 3 tanesi tam kapasite çalışıyor. 3’er bireyden 30 kişi fakat çıkar yani” dedi.

Edirne Süpürge Borsası’nda, her biri mesleğinin son temsilcileri olan süpürgeciler, mesleklerinin yaşaması için ter döküyor. Yaklaşık 30 yıl öncesine kadar bine yakın kişinin geçim kaynağı olan, 300 ustanın yer aldığı Süpürge Borsası’nda bugün geriye yalnızca 20 usta kalırken, tüketimin azalması kar yapmalarını engelliyor. Ustalar, teknolojiye yenik düşen mesleklerini kuvvetli kurallara karşın sürdürmeye devam ediyor. Her ustanın elinde şekillenen süpürgeler, çeşitli imal kademelerinden geçtikten sonra hazır hale geliyor. Birinci evvel temizleme sürecinden geçen süpürge telleri sonrasında bağlanmak için sarma sürecine gönderiliyor.

‘ÜRETİM DE TÜKETİM DE ÇOK DÜŞTÜ’

Edirne‘de çıraklıktan başladığı mesleği yarım asırdan fazladır sürdüren Hamdi Gaspar, “İlk iş yerimi 1971’de açtım. O günden bugüne hala devam etmekteyim. Süpürgecilik mesleğine aslında çocuk yaşta başladım diyebilirim. Çıraklıktan kalfalığa, kalfalıktan sonra ustalığa geçtim. O periyotlarda burada çok iş yeri vardı. Bu meslek üzerine yaklaşık 250-300 tane firma vardı. Daha sonra 1969 yılında askere gittim 1971 yılında askerden geldiğimde iş yerimi kurdum. O günden bugüne devam etmekteyim. Meslek çok meşakkatli bir meslek. El emeği, göz parıltısı. Yani artık şu son günlerde yeni kuşak de personel olarak yetişmedi. O yüzden iş üretimi de çok azaldı. 250-300 tane iş yerinden şu anda 10 tane firma kaldı. Onlar da üretim olarak 3 tanesi tam kapasite, üretime devam ediyor. Bunun yanı sıra üretim de tüketim de çok düştü. Ham hususun ekim alanları geçmiş yıllara nazaran yüzde 30 üretime kadar düştü. Çok meşakkatli bir iş yani” dedi.

El emeği süpürgelerin üretildiği Edirne‘deki Süpürge Borsası’nın geçmiş yıllardaki durumunu da anlatan Gaspar, “Teknoloji her geçen gün kendini yeniliyor. O yüzden üretim düştü. Tüketim daha da fazla düştü. Evvelce üretim olarak Edirne‘de üretilirdi. Türkiye’de bunun üstüne bir ham unsur çıkmazdı. Bölgemizde çok kaliteli ham unsur yetişiyordu. Artık ham hususun üretimi de çok düştü. Yapılmış olarak, işlenmiş olarak süpürge kullanımı da çok düştü. Türkiye’nin her yerine burada hem ham husus olarak hem de hazır süpürge olarak gidiyordu bundan 30 yıl evvel. 250-300 firma bunlara yanıt veriyordu o günlerde. Edirne iktisadına çok büyük bir katkı sağlıyordu. Yani o günlerde bacasız fabrika üzereydi burası. O vakitler hiç çalışmasa bu kesimde bin kişinin üzerinde çalışan vardı. Bir iş koluydu yani bu. Şu anda 10 tane firma var. 10 firmadan 3 tanesi tam kapasite çalışıyor. 3’er bireyden 30 kişi fakat çıkar yani” diye konuştu.

‘HAZIR OLANA KADAR 4-5 ETAPTAN GEÇİYOR’

Tarım eseri olarak yetiştirilen süpürge telini, kilosunu 120 liradan aldıklarını ve çeşitli kademelerden geçtikten sonra hazır hale geldiğini belirten Gaspar, “Çiftçi bunu ekiyor, biçiyor ve ondan sonra eser yetiştikten sonra biz bunu kilogram üzerinden alıyoruz. Şu anda 120 lira süpürge telinin kilosu oldu. Biz de adedini toptan 120 ile 140 lira ortasında satıyoruz. İş yerlerimizde bunu çeşitli uzunluklara ayırarak süpürgeyi yapmaya başlıyoruz. Hazırlanmış olarak, paket olarak arz talep olan yerlere gönderiyoruz. Birinci olarak uzunluklarına nazaran ayırıyorum. Buradan sonra 4-5 kademeye kadar devam ediyor” sözlerini kullandı.